کیمیای سعادت (2جلدی)

ابوحامد امام محمدغزالی

حسین خدیوجم

«کیمیای سعادت» به قلم ابو حامد امام محمد غزالی طوسی، با موضوع اخلاق زندگی، در آخرین سال‌های سدۀ پنجم هجری به فارسی نوشته شده است. این اثر که یکی از نمونه‌های درخشان نثر فارسی به حساب می‌آید، چکیده ای است از کتابی با دو برابر حجم حاضر که امام محمد غزالی آن را تحت عنوان «احیاء العلوم» به زبان عربی تالیف کرده است. البته با توجه به مطالب مهم عرفانی، اخلاقی و انسان‌شناختی «کیمیای سعادت»، این اثر بیشتر از آن‌که چکیده‌ی کتاب قبلی تلقی شود، نسخه‌ی فارسی و گلچین‌شدۀ آن به حساب می‌آید. نثر امام محمد غزالی فصیح و دقیق است و این سبب شده تا کمتر نویسنده‌ای بتواند از حیث سلاست متن و در عین حال غنا و دقت نگارش، با او رقابت کند. نثر به‌کاررفته در این کتاب، نثر صوفیه است که از ویژگی‌های آن جلوۀ آهنگین و موسیقیایی متن در کنار عناصر جناس، سجع و تکرار است. این ساختارهای موزون و آرایش‌های هجایی منظم، تشبیهات و تمثیل‌های امام محمد غزالی را در نثری که رنگ و بوی شاعرانگی دارد به خواننده منتقل می‍‌کند. بیان آهنگین و نظم‌وار مطلب سنگین فقهی و فلسفی، نفوذ آن را در مخاطب بیشتر می‌کند و حسی خوشایند را از تجربۀ مطالعۀ «کیمیای سعادت» به دست می‌دهد. این اثر مضامین خودشناسی، خداشناسی و دنیا و آخرت شناسی را بررسی می‌کند.