قصه پژوهی ایرانی

حسن عادلخانی

_

داستان انبیا در قرآن به معنی افسانه‌پردازی و سرگرم‌سازی انسان‌ها نیست، بلکه داستان پیامبران برای یک رشته اخبار واقعی و تاریخی که از سوی خداوند برای ارشاد و راهنمایی و عبرت‌گیری انسان‌ها بیان شده است، چنانکه در سورۀ بقره آمده است: «آنچه در این کتاب، که در درستی آن تردیدی نیست، بر تو و پیامبران پیشین فرو فرستاده شده است. ویژه آن کسان است که به محتوای آن یقین دارند و به آنچه پنهانی و غیب است می‌گروند». در تصنیف این اثر تقریباً مجموع آنچه دربارۀ حضرت موسی(ع) در کتاب‌های تفسیری وجود داشته و شامل مطالب فراوانی از اسرائیلیات بوده، به رشتۀ تحریر درآمده است. در تصحیح آن هم با استعانت از تأویل، موضوعاتی که ماهیت عقلانی آن شناخته نیست و به صورت رمزی و رازآلود بیان شده، مثلاً مطالبی مربوط به عالم غیب، تفسیر و تحلیل شده است.