آرکادی بهتازگی از دانشگاه پترزبورگ فارغالتحصیل شده و همراه یکی از دوستانش، بازازوف، به املاک ییلاقی پدرش در استانی دورافتاده در روسیه بازگشته است. پدرش، نیکولای، با خوشحالی دو مرد جوان را در املاک خود می پذیرد، اما برادر نیکولای، پاول، بهزودی از فلسفۀ عجیب و غریب و نوپایی به نام نیهیلیسم که مردان جوان بهویژه بازاروف از آن طرفداری میکنند ناراحت میشود. نیکولای، در ابتدا با خوشحالی از بازگشت پسرش به خانه استقبال میکند، اما آرام آرام اضطراب وجودش را فرا میگیرد، زیرا متوجه میشود که نظرات آرکادی بسیار تحت تأثیر بازاروف است. از نظر او، این عقاید رادیکال است و باعث میشود عقاید خودش را کنار بگذارد. پدران و پسران، تحولات اجتماعی و آداب و رسوم طبقات مختلف روسیۀ قرن نوزدهم را به تصویر میکشد. ستیزه و کشمکش میان پدران و پسران، جدال و سوءتفاهم میان زنان و مردان، تضاد میان مردم شاعرمنش و واقعبین، و تضارب بین کارفرمایان و کارگران، که از مسائل حیاتی و بشری هر دورهای است که در این کتاب به آن پرداخته شده است. این اثر در سال 1862 نوشته شده و در فهرست 1001 کتاب خواندنی قبل از مرگ قرار گرفته است.